Hiểu theo nghĩa phổ thông “lệch chuẩn” là hành động, lời nói, suy nghĩ hoặc thái độ sai trái hoặc không phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, pháp luật hoặc những giá trị văn hóa, chính trị mà xã hội và cộng đồng đã xây dựng và thực thi. Đây là một nội dung mà các thế lực thù địch đã, đang ráo riết triển khai đối với nước ta; qua đó hòng làm lệch chuẩn hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam, từng bước làm “tự suy thoái”, “tự diễn biến, tự chuyển hóa” từ bên trong mỗi con người, qua đó, nhằm thực hiện chiến dịch phá hoại tư tưởng đối với nước ta.
Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh chóng cùng với tác động sâu rộng của công nghệ thông tin, không gian mạng trở thành một phần không thể tách rời của cuộc sống. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, chúng ta cũng đang đối mặt với nhiều biểu hiện lệch lạc, "lệch chuẩn" trong xã hội và trên không gian mạng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của người dân.
Hiện nay, không gian mạng trở thành nền tảng chủ yếu cho việc lan truyền thông tin, nhưng đi kèm với đó là tình trạng lợi dụng để phát tán thông tin sai lệch, tin đồn thất thiệt gây hoang mang dư luận. Nhiều tổ chức, cá nhân đã cố tình đánh lừa dư luận bằng cách tạo ra những nội dung xuyên tạc, chống phá nhà nước và chế độ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định xã hội.
Bên cạnh đó, nội dung độc hại như hình ảnh bạo lực, khiêu dâm, lối sống đua đòi, khoe khoang quá mức cũng lan tràn nhanh chóng trên không gian mạng. Những nội dung này không chỉ gây ảnh hưởng đến những người trưởng thành mà còn đe dọa đến trẻ em, thanh thiếu niên – những đối tượng chưa có đủ khả năng nhận diện, sàng lọc thông tin.
Những biểu hiện lệch lạc, "lệch chuẩn" không chỉ gây ra những hậu quả nghiêm trọng về nhận thức xã hội mà còn ảnh hưởng đến đạo đức, lối sống của giới trẻ. Việc dễ dàng tiếp cận với những nội dung độc hại làm gia tăng nguy cơ bạo lực, tội phạm trẻ vị thành niên. Ngoài ra, việc lợi dụng mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch, chống phá nhà nước gây mất đoàn kết dân tộc, gây nhiều bất ổn trong xã hội.
Đặc biệt, trẻ em và thanh thiếu niên là những đối tượng dễ bị tác động nhất. Việc tiếp xúc thường xuyên với những nội dung độc hại có thể ảnh hưởng đến tâm lý, hành vi, thậm chí gây ra các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe tinh thần như trầm cảm, lo âu. Mặt khác, những quan điểm sai lệch về văn hóa, đạo đức có thể làm phai mờ giá trị truyền thống, tác động tiêu cực đến sự phát triển của thế hệ trẻ.
Trước những thách thức này, việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức về việc tiếp nhận thông tin đúng đắn trên không gian mạng và các hệ quả của việc lan truyền thông tin sai lệch là rất cần thiết. Bên cạnh đó, nhà nước cần tăng cường quản lý, kiểm soát nội dung trên các nền tảng mạng, đặc biệt là các trang mạng xã hội. Các cơ quan chức năng cần có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn đối với các hành vi lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, bôi nhọ, gây mất ổn định xã hội.
.png)
Nhận diện phê phán các biểu hiện lệch lạc, lệch chuẩn trong xã hội và trên không gian mạng (Hình ảnh: Internet)
Mỗi cá nhân cũng cần nâng cao trách nhiệm, chọn lọc và kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ. Việc giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội một cách thông minh, an toàn cần được đẩy mạnh trong học đường, giúp thế hệ trẻ có đủ nhận thức để tự bảo vệ mình trước các nội dung độc hại. Đặc biệt, đối với các đảng viên, cán bộ, cần phải gương mẫu trong việc lan tỏa thông tin chính xác, chống lại các biểu hiện lệch lạc, "lệch chuẩn" để góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh.
Ngoài ra, cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc định hướng cho giới trẻ. Cha mẹ cần quan tâm, giám sát con cái trong quá trình sử dụng Internet, hướng dẫn cách tiếp cận thông tin một cách có chọn lọc. Nhà trường cần lồng ghép giáo dục về kỹ năng số vào chương trình giảng dạy, giúp học sinh hiểu rõ hơn về quyền và trách nhiệm khi tham gia không gian mạng.
Vậy, việc nhận diện và đấu tranh với các biểu hiện lệch lạc, "lệch chuẩn" trong xã hội và trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Bằng cách nâng cao nhận thức, áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp và phát huy tinh thần trách nhiệm của từng cá nhân, chúng ta có thể tạo ra một môi trường mạng lành mạnh, an toàn và góp phần xây dựng một xã hội văn minh, phát triển bền vững./.
